fa نقش هویت‌های اجتماعی -ملی بر گفتمان‌سازی ارزشی جمهوری اسلامی ایران (مورد مطالعه: ترک‌های آذری‌زبان ایران) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:9pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">رابطه میان هویت قومی و هویت ملی در میان ترک‌های آذری‌زبان ایران، در بستر تداوم مؤلفه‌های زبانی و فرهنگی آذری و در تعامل با ارزش‌های ملی، دینی و سیاسیِ مطرح در گفتمان رسمی جمهوری اسلامی ایران، به شکل‌گیری صورت‌های متفاوتی از همگرایی، بازتعریف و مناقشه انجامیده است. در این میان، همسان دانستن تعلق ملی با حمایت از نظام سیاسی و نیز تلقی مطالبات زبانی و فرهنگی به‌عنوان نشانه نفی هویت ملی، مانع از تبیین دقیق این رابطه چندلایه می‌شود. پژوهش حاضر با هدف تبیین چگونگی مفصل‌بندی هویت‌های قومی، زبانی، دینی و ملی ترک‌های آذری‌زبان با گفتمان‌سازی ارزشی جمهوری اسلامی ایران انجام شد. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی اسناد بر اساس الگوی شریر و تفسیر گفتمانی بر پایه نظریه گفتمان لاکلائو و موفه بود. یافته‌ها نشان می‌دهد که رابطه هویت‌های اجتماعی ـ ملی ترک‌های آذری‌زبان با گفتمان ارزشی جمهوری اسلامی ایران خطی و یک‌سویه نیست. هویت زبانی و فرهنگی آذری می‌تواند در کنار تعلق ملی ایرانی استمرار یابد و لزوماً به جایگزینی هویت ملی منجر نشود. همچنین، ارزش‌هایی مانند ایران، وحدت، عدالت، استقلال، دین و مشارکت در پیوند با تجربه تاریخی و مؤلفه‌های هویتی، معانی ثابتی ندارند و در برخی زمینه‌ها بازتعریف می‌شوند. فاصله میان تعریف رسمی ارزش‌ها و مطالبات زبانی و فرهنگی نیز زمینه ظهور صورت‌بندی‌های انتقادی و گفتمان‌های رقیب را فراهم می‌کند. بر این اساس، گفتمان‌سازی ارزشی فرایندی متشکل از هم‌پوشانی، بازتعریف و مناقشه است و نقش هویت‌های اجتماعی ـ ملی در آن بیش از پذیرش یکپارچه گفتمان رسمی، در تعامل و چالش بر سر معنای ارزش‌ها نمود می‌یابد. این نتایج بر پایه شواهد موجود در منابع&nbsp; به دست آمده‌اند و الگوهای هویتی و گفتمانی بازنمایی‌شده در این اسناد را نشان می‌دهند؛ بنابراین، نمی‌توان آنها را به نگرش همه ترک‌های آذری‌زبان ایران تعمیم داد</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">؛</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">بلکه اعتبار یافته‌ها در چارچوب اسناد و زمینه‌های تاریخی و گفتمانی بررسی‌شده قابل ارزیابی است.</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:6.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span> <div> <table align="left" hspace="0" vspace="0"> <tbody> <tr> <td align="left" style="padding-top:0cm; padding-right:12px; padding-bottom:0cm; padding-left:12px" valign="top"><span style="font-size:12pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="font-size:10.0pt">In multiethnic societies, social identities are formed through the interaction of language, culture, historical experience, religion, territorial belonging, social relations, and political circumstances. Such identities are neither fixed nor necessarily organized around a single dimension. The relationship between ethnic and national identity may therefore involve simultaneous belonging, adaptation, redefinition, and contestation rather than a simple choice between competing identities. This issue is particularly significant in Iran, where Azerbaijani Turks constitute one of the country&#39;s major ethnolinguistic communities. Previous studies have shown that Azerbaijani identity in Iran has developed through changing historical and political conditions and cannot be adequately explained either as a fixed ethnic identity or as an automatic extension of Iranian national identity (Ahmadoghlu, 2019; Atabaki, 2000). At the same time, the relationship between Iranian national identity and the political discourse of the Islamic Republic should not be treated as identical. National belonging to Iran may coexist with criticism of particular state policies, including policies concerning language and cultural expression. Recent studies on language and identity in Iran have also emphasized the continuing importance of linguistic experience and the political implications of Persian monolingualism (Elling & Harris, 2021; Rahimi Bahmany, 2024).</span></span></span></td> </tr> </tbody> </table> </div> هویت اجتماعی, هویت ملی, گفتمان ارزشی, جمهوری اسلامی, ترک‌ آذری‌زبان ایران. Social identity, National identity, Value discourse-making, Iranian Azerbaijani Turks, National belonging 150 0 http://priw.ir/browse.php?a_code=A-10-2571-1&slc_lang=fa&sid=1 Iraj Samavari ایرج سماوری 10031947532846009179 10031947532846009179 No Department of Political Science, NT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران. Mohammadreza Hatami محمدرضا حاتمی m.hatami@pnu.ac.ir 10031947532846009180 10031947532846009180 Yes Professor, Department of Political Science, Payame Noor University, Tehran, Iran. استاد، گروه علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Ahmad Bakhshayesh Ardestani احمد بخشایش اردستانی 10031947532846009181 10031947532846009181 No Department of Political Science, NT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران