Political Research In Islamic World

fa رسانه های ارتباطی نوین و تاثیر آن بر فرایند بیداری اسلامی در انقلاب تونس Modern Communication Media and its Impact on the Process of Islamic Awakening in the Tunisian Revolution تخصصي Special پژوهشي Research به موازات تحولات سیاسی عراق و سوریه و از اواخر سال 2010 در جهان عرب و شمال آفریقا جریان‌هایی آغاز شده، که برخی از آن‌ها به وقوع انقلاب در کشورهایی مانند تونس، مصر، یمن و لیبی منجر شد و در برخی دیگر مانند بحرین و عربستان و بنوعی یمن، هنوز ادامه دارد. صاحب‌نظران و تحلیل‌گران در چگونگی شکل‌گیری این تحولات همبسته و پی در پی، عواملی متعدد از جمله نقش رسانه‌های ارتباطی و مجازی نوین، حرکت این جوامع به سوی فرآیند جهانی شدن، شکاف‌های‌ اجتماعی- طبقاتی در کشورهای عربی، استبداد و نئوپاتریمونیالیسم حاکم برجهان عرب، آغاز روند دموکراسی‌خواهی مردم منطقه، خیزش موج بیداری اسلامی مردم ناراضی این کشورها از به حاشیه رانده شدن دین و تضییع حقوق دینی آن‌ها توسط حاکمیت و ناکارآمدی سیستم‌های سیاسی مستقر را برشمرده‌اند. یکی از نقاط مشترک این جنبش‌ها نقش رسانه‌های ارتباطی و الکترونیکی نوین یعنی ماهواره و محیط‌های مجازی الکترونیکی، مانند شبکه‌های اجتماعی، پیامک‌های تلفنی و... در شکل‌گیری آنهاست. در پرتو رسانه‌های نوین و شبکه‌های اجتماعی مجازی، ارتباطات افقی شکل می‌گیرد و به گفته کاستلز میان بخش‌های گوناگون جامعه به شکل افقی پیوند ایجاد می‌شود. «قدرت جریان‌ها» بر «جریان قدرت» پیشی می‌گیرد و شهروندان می‌توانند با استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی، انحصارهای رسانه‌ای را از بین ببرند. اگرچه نمی‌توان این رسانه‌های نوین را عامل اصلی انقلاب دانست امّا آنچه مسلم است رسانه‌ها را در فرآیند وقوع این انقلاب‌ها از عوامل مهم و مؤثر برشمرده‌اند. رسانه‌های مجازی و شبکه‌های اجتماعی خود را به عنوان آلترناتیو قدرتمند برای سایر رسانه‌ها در رابطه سه گانه مخاطب، رسانه و جامعه مطرح کرده‌اند؛ قدرتی که روز به روز در تزاید است. بررسی فرایند بیداری اسلامی در تونس و انقلاب رخ داده در این کشور نشان می‌دهد یک جوان معترض مصری و انقلابیون معترض توانستند با بهره گیری از شبکه‌های اجتماعی نوین در عرض کمتر از دوماه طومار حکومت 23 ساله بن علی را در هم بپیچند و مکتب خودسوزی فیس بوکی را بنا کنند. این حرکت با استفاده از شبکه‌های اجتماعی بازتولید و منتشر شد و این آغاز راه انقلاب‌هایی بود که به نام‌های «ویکی انقلاب»، «انقلاب فیس بوکی»، «انقلاب توئیتری»، «انقلاب آنلاین»، «انقلاب رسانه‌ای» و «انقلاب لب‌تاب‌ها» نامیده شدند. تحقیق حاضر با هدف واکاوی نقش رسانه‌های ارتباطی نوین در انقلاب تونس و با بهره گیری از متدولوژی توصیفی – تحلیلی و از طریق منابع کتابخانه‌ای، سعی دارد این مهم را بررسی نماید.   As political developments in Iraq and Syria has occurred from the end of 2010, some movements has started in the Arab world and North Africa which has caused the revolution in some countries such as Tunisia, Egypt, Yemen, and Libya and in others countries like Bahrain, Saudi Arabia, and Yemen it is still ongoing. In the formation of these Correlated and sequential developments, experts and analysts have identified several factors, including: the role of modern virtual and communicative media, moving these societies towards the process of globalization, social-class gaps in the Arab countries, despotism and neopotrimonialism governing on the Arab world, initiating the trend of democracy in the region, the rise of Islamic Awakening movment of dissatisfied people with the countries from the marginalization of religion and violation of their religious rights by the government, and the inadequacy of established political systems in their countries. One of the common points of these movements in their formation is the role of new electronic and communicative media, namely satellite and virtual environments such as social networks, phone messages and the like. In the light of new media and social networks, according to Castells, horizontal communication takes place between different sectors of society. "Power flows" surpass on "the flows of power" and citizens by using virtual social networks can destroy media monopolies. Although these new media can not be considered as the main reasons of revolution, it is obvious that they are known as the crucial factors in the occurance of the revolutions.Virtual media and social networks introduced themselves as a powerful alternative for other media in the triple relation of audience, media, and society, the power that is increasing continiously. Investigating the Islamic awakening procedure in Tunisia and the revolution occurred in this country shows that how a young Egyptian protester and protesting revolutionaries were able to take advantage of social networks to end the 23-year-old Ben Ali’s government in less than two months and establish self-immolation school on Facebook. The movement using social networks was reproduced and published which was the beginning of the revolutions that was called the "Wiki revolution"," "Facebook Revolution", "Twitter Revolution", "online Revolution", "Media Revolution", and " laptop Revolution". The present study aims to explore the role of modern communications media in the revolutions in Tunisia and utilizes descriptive-analytic method with collecting data through library resources.   رسانه‌های الکترونیکی ‌نوین, اینترنت, شبکه‌های ‌اجتماعی, ارتباطات, انقلاب تونس, بیداری ‌اسلامی. Modern Electronic Media, the Internet, Social Networks, Communication, Tunisia Revolution, Islamic Awakening. 55 80 http://priw.ir/browse.php?a_code=A-10-485-1&slc_lang=fa&sid=1 ali darabi علی دارابی drdarabi_ali@yahoo.com 0532868110 10031947532846001666 Yes irib گروه علوم سیاسی دانشگاه سازمان صداو سیما