fa تأثیر ایدئولوژی بر منافع ملی و امنیت ملی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران: با تاکید بر اندیشه امام خمینی(ره) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">پیروزی انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(ره) به عنوان یک مرجع دینی در سال ۱۳۵۷ موجب تأسیس یک نظام سیاسی شد که ایدئولوژی اسلامی محور شکل‌دهی سیاست داخلی و سیاست خارجی آن است. این مقاله به منظور مطالعه گفتمان سیاست خارجی امام خمینی و تعریف آن از منافع ملی و امنیت ملی و همچنین نسبت آن با ایدئولوژی اسلامی، در سه سطح ایدئولوژی، استراتژی و دیپلماسی به بررسی آراء ایشان می‌پردازد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;&nbsp; محور اساسی در رویکرد ایدئولوژیک امام، قرائت سیاسی و اجتماعی از دین اسلام و به عبارت دیگر اعتقاد به &laquo;اسلام سیاسی&raquo; است. بر همین اساس دیگر مبانی و عناصر سیاست خارجی حول همین رویکرد شکل‌گرفت. در عرصه استراتژیک عقلانیت اسلامی و تهدیدات داخلی و خارجی، حفظ نظام جمهوری اسلامی را محور امنیت ملی در سیاست خارجی قرار داد و حفظ نظام اوجب واجبات مفروض گردید و در گام بعدی امنیت جهان اسلام و مسلمانان مطرح شد. در عرصه دیپلماسی و بر اساس رویکرد مصلحت گرای اسلامی، منافع ملی جمهوری اسلامی هسته‌ی اصلی سیاست خارجی ایران قرار گرفت و عناصر دیگری چون دیپلماسی عمومی و ملت‌گرا، عدم تعهد، جهان اسلام‌گرایی، حمایت از نهضت‌های آزدی بخش مورد توجه قرار گرفت. رویکرد امام به سیاست خارجی با محوریت امنیت ملی و منافع ملی ایران، گویای حاکمیت عقلانیت اسلامی در سیاست خارجی ایشان و پیوند آرمان‌ها و واقعیات است و بر خلاف تصور برخی، ایران بعد از انقلاب بازیگری عقلانی، البته عقلانیت اسلامی، در عرصه سیاست بین‌الملل است.</p> <p>The Islamic Revolution of 1979 in Iran, led by Imam Khomeini as a religious authority, helped establish a political order whose domestic and foreign policy was based on Islamic ideology. The aim of this study was to investigate Imam Khomeini&rsquo;s discourse of foreign policy in relation to national interests and security, and Islamic ideology on three levels, namely, ideology, strategy, and diplomacy.</p> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; The main point of departure in Imam Khomeini&rsquo;s ideological approach was his political and social reading of Islam, i.e. &ldquo;Political Islam&rdquo;. Other elements and principles of foreign policy were shaped based on this especial approach. On the level of strategy, Islamic rationality, foreign and domestic threats, and the unification of the Islamic republic were the main focus of attention of national security in relation to foreign policy. In this view, the protection of the Islamic Republic was of primary importance. The next issue was the security of the Islamic world and the Muslims. On the level of diplomacy, and following the principle of Islamic pragmatism, the main focus of foreign policy was considered the national interests of the Islamic Republic. The other components of this approach included public and nationalist diplomacy, non-alignment, Islamicist world, and support of liberation movements. Imam Khomeini&rsquo;s approach to foreign policy, based on the priority of national security and interests of Iran, showed the significance of Islamic rationality in his foreign policy and the integration of ideals and facts. Unlike the common view, following the Islamic Revolution, Iran became a rational actor, that is, a policy based on Islamic rationality, in the arena of international politics.</p> امام خمینی(ره), ایدئولوژی اسلامی, منافع ملی, امنیت ملی, سیاست خارجی ایران Imam Khomeini (RA), Islamic ideology, national interests, national security, Iranian foreign policy 91 117 http://priw.ir/browse.php?a_code=A-10-527-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hassan khani محمد حسن خانی khani@isu.ac.ir 10031947532846001979 10031947532846001979 Yes گروه روابط بین‌الملل دانشگاه امام صادق (ع) hossein mohammadisirat حسین محمدی سیرت mohammadisirat 0383912342 10031947532846001980 No معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)