Political Research In Islamic World

fa الگوی صراط در اندیشه سیاسی علی شریعتی؛ تبیین بحران سنت و مدرنیته و ایده بازگشت به خویشتن The Sirat Model in Ali Shariati’s Political Thought: Explaining the Crisis of Tradition and Modernity and the Idea of Return to the Self تخصصي Special پژوهشي Research مواجه ی جامعه ی ایرانی با مدرنیته، یکی از مهم‌ترین مسائل فکری‑سیاسی دوران معاصر است که هویت، دین و سازمان سیاسی را به چالش کشیده است. علی شریعتی، از برجسته‌ترین نواندیشان دینی، کوشید با نقد هم‌زمان سنتِ متحجر و مدرنیتهی تقلیدی، راهی برای برون‌رفت از بحران هویت و عقب‌ماندگی جوامع اسلامی ترسیم کند. با وجود پژوهش‌های گسترده دربارهی مفاهیم بنیادین اندیشهی شریعتی، تاکنون رابطهی میان مفاهیم «ایدئولوژی، امت، امامت و بازگشت به خویشتن» در قالب یک مدل فرآیندی‑علّی بازسازی نشده است. هدف این پژوهش، تبیین اندیشهی سیاسی شریعتی از طریق بازسازی «الگوی صراط» به‌عنوان چارچوبی تحلیلی برای فهم انسجام درونی این مفاهیم است. پژوهش با روش تحلیل مفهومی و تفسیر متون اصلی شریعتی، از جمله امت و امامت، اسلام‌شناسی و بازگشت به خویشتن، انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در منظومهی فکری شریعتی، این چهار مفهوم در یک زنجیرهی منطقی‑علّی قرار می‌گیرند: ایدئولوژی به‌مثابهی «راه» و نقشهی حرکت، امت به‌مثابهی «رهروان» و حاملان کنش جمعی، امامت به‌مثابهی «راهنما» و هدایت‌گر مسیر، و بازگشت به خویشتن به‌مثابهی «مقصد» و غایتِ خودآگاهی تاریخی. نوآوری مقاله در بازسازی این ساختارِ جهت‌مند و نشان‌دادن ترتیب علّی میان مفاهیم است؛ برخلاف پژوهش‌های پیشین که عمدتاً به تحلیل تک‌مفهومی یا توصیف هم‌زمان مفاهیم پرداخته‌اند. الگوی صراط، می‌تواند به‌عنوان مدلی برای تحلیل نحوهی سازمان‌یابی مفاهیم در اندیشه سیاسی متفکران مسلمان نیز به‌کار رود.   The encounter of Iranian society with modernity has been one of the most significant intellectual and political challenges of the contemporary era. Ali Shariati, as one of the most prominent religious reformist thinkers, sought to present a model for overcoming the identity crisis and backwardness of Islamic societies through a simultaneous critique of petrified tradition and imitative modernity. The aim of this research is to explain Shariati's political thought in confronting the crisis of tradition and modernity by reconstructing the conceptual model of "Sirat." This study employs conceptual analysis and textual interpretation of Shariati's works. The findings demonstrate that concepts such as Ummah, Imamate, ideology, and Return to the Self form an interconnected and teleological system within Shariati's intellectual framework, which can be reconstructed and interpreted through the Sirat Model. In this model, Islamic ideology functions as the roadmap, Ummah as the travelers, Imamate as the guide, and Return to the Self as the destination. Accordingly, the Sirat Model can be considered an analytical framework for understanding the internal coherence of Shariati's political thought and explaining his solution to the crisis of tradition and modernity. The innovation of this research lies in reconstructing the relationship among the fundamental concepts of Shariati's political thought and presenting the "Sirat Model" as an analytical framework for understanding the internal coherence of these concepts. This model demonstrates how ideology, Ummah, Imamate, and Return to the Self are interconnected in a directed process, forming a coherent response to the crisis of tradition and modernity.   علی شریعتی, اندیشه سیاسی اسلام, الگوی صراط, سنت و مدرنیته, امت و امامت, بازگشت به خویشتن. استعار مفهومی Ali Shariati, Islamic political thought, Sirat model, tradition and modernity, Ummah and Imamate, return to self, conceptual metaphor. 1 20 http://priw.ir/browse.php?a_code=A-10-2593-1&slc_lang=fa&sid=1 mostafa lotfi مصطفی لطفی mlotfi1985@gmail.com 3875920971 10031947532846009151 Yes Allameh Tabataba’i University (ATU) دانشگاه علامه طباطبایی