Political Research In Islamic World

fa بررسی الگوی فقهی و سیاست‌های محیط‌ زیستی جمهوری اسلامی ایران در دریاچه ارومیه A Study of the Jurisprudential Pattern and Environmental Policies of the Islamic Republic of Iran in Lake Urmia تخصصي Special پژوهشي Research دریاچه ارومیه یکی از مهم‌ترین تالاب‌های ایران است که در لیست تالاب‌های با اهمیت بین المللی کنوانسیون رامسر ثبت شده است. به موجب این کنوانسیون ایارن به استفاده معقول از دریاچه ارومیه متعهد شده است. استفاده معقول از این دریاچه متضمن اتخاذ رویکرد جامع مدیریتی در بهره برداری از این تالاب ارزیابی زیست محیطی طرح‌های اثرگذار بر آن، تعیین حق آبه تالاب و قانون گذاری در جهت حمایت از آن است که با اجرای این طرح‌های توسعه‌ای بدون ارزیابی زیست محیطی و نادیده گرفتن قوانین مرتب با حفاظظت از دریاچه، علاوه بر تغییر در شرایط بوم شناسی دریاچه و تدورین و اجرای برنامه مدیریت جامع این دریاچه می‌تواند موجب احیاء آن و ضامن تحقق استفاده معقول باشد. حق بر محیط زیست سالم یکی از مهمترین مصادیق حقوق بشر می‌باشد که به دلیل ارتباط مستقیم با سلامتِ روح و روان بشر مورد توجه جامعه جهانی قرار گرفته است. هر چند حق بر محیط زیست اصطلاحی جدید در حقوق بین الملل می‌باشد ولی در اغلب مباحث فقهی از محیط زیست و اهمیت آن یاد شده است و از آنجا که در فقه هر تکیفی مستلزم وجود حقی است، می‌توان گفت علم فقه نیز با این اصطلاح بیگانه نیست بی شک، فقه همان بخش طلایی دین برای تنظیم زاویه دید و چگونگی رابطه ما با طبیعت است که از یک سو بایدها و نبایدهای نحوه حضور انسان در محیط زیست را تعریف کرده و به تنظیم قوانین الزام آور می‌پردازد و از سوی دیگر پویایی و تلازمش با زمان و مکان، توانمندی‌اش را برای پاسخگویی به نیازهای جدید، حفظ و تقویت می‌نماید. اگر چه ادله فقهی، دلالت کافی در تعیین حدود و ثغور تصرفات انسان در طبیعت دارند، اما قواعد فقهی به این دلیل که هم برای مجتهد کاربرد دارد و هم برای مقلد، می‌تواند کاربرد بیشتری در عرصه محیط زیست داشته باشد. با توجه به اهمیت محیط زیست و تهدید نسل بشر بررسی این سؤال ضروری است که مبانی فقه وحقوق چه تأثیری در حفظ محیط زیست و بالاخص حلّ معضل دریاچه ارومیه می‌تواند داشته باشد؟ با بررسی نظریات دانشمندان حقوق و همچنین منابع فقه به نظر می‌رسد در حقوق بین الملل، حق بر محیط زیست داری دو مبنای اساسی یعنی ارزش ذاتی و ارزش ابزاری است و در فقه نیز مبنای اصلی را می‌توان آیات، روایات، عقل، اجماع و قواعد فقهی عنوان کرد. به نظر می‌رسد مبانی فقهی می‌تواند در وضع قوانین جدید راجع به مدیریت منابع آب راهگشای احیای دریاچه ارومیه باشد.   Lake Urmia is one of the most important wetlands in Iran, which is registered in the list of wetlands of international importance of the Ramsar Convention. According to this convention, Iran is committed to the reasonable use of Lake Urmia. Reasonable use of this lake ensures the adoption of a comprehensive management approach in the operation of this wetland. Environmental assessment projects affecting it, determining the water rights of the wetland and legislation to support it by implementing these development plans without environmental assessment and ignoring Regular rules with the protection of the lake, in addition to changes in the ecological conditions of the lake and the development and implementation of a comprehensive management plan for the lake can restore it and guarantee the realization of reasonable use. The right to a healthy environment is one of the most important examples of human rights that has been considered by the international community due to its direct relationship with human mental health. Although the right to the environment is a new term in international law, but in most jurisprudential discussions, the environment and its importance have been mentioned, and since in jurisprudence any obligation requires the existence of a right, it can be said that the science of jurisprudence is not alien to this term. Undoubtedly, jurisprudence is the golden section of religion to regulate the angle of view and how we relate to nature, which on the one hand defines the do's and don'ts of human presence in the environment and regulates binding laws, and on the other hand its dynamism and relationship with Time and place maintain and strengthen its ability to meet new needs. Although jurisprudential arguments have sufficient implication in determining the limits and limits of human possessions in nature, but jurisprudential rules, because they apply to both the mujtahid and the imitator, can be more applicable in the field of environment. Given the importance of the environment and the threat to the human race, it is necessary to study the question of what effect the principles of jurisprudence and law can have on the preservation of the environment and especially the solution of the problem of Lake Urmia? Examining the theories of legal scholars as well as the sources of jurisprudence, it seems that in international law, the right to environment is two basic foundations, namely intrinsic value and instrumental value, and in jurisprudence, the main basis can be verses, hadiths, reason, consensus and jurisprudential rules. explained. It seems that jurisprudential principles can pave the way for the revitalization of Lake Urmia in the formulation of new laws on water resources management. محیط زیست, حق در محیط زیست, دریاچه ارومیه, مبانی فقهی‌حق, حقوق بشر Environment, right in the environment, Lake Urmia, principles of jurisprudence, human rights 183 213 http://priw.ir/browse.php?a_code=A-10-1247-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein javadi حسین جوادی 10031947532846005496 10031947532846005496 No Instructor, Law Department, Islamic Azad University, Urmia Branch, Iran. مربی گروه حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ایران. reza nikkhah sarnaghi رضا نیکخواه سرنقی 10031947532846005497 10031947532846005497 Yes Assistant Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Urmia University, Iran. استادیار گروه فقه وحقوق اسلامی دانشگاه ارومیه، ایران. seyedmehdi salehi سیدمهدی صالحی 10031947532846005498 10031947532846005498 No Assistant Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Urmia University, Iran. استادیار گروه فقه وحقوق اسلامی دانشگاه ارومیه، ایران.