fa ناپایداری سیاسی و چالش‌های توسعه‌گرایی در افغانستان(1298–1400 شمسی) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:15.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">هدف:</span></span></span></strong><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> این پژوهش به بررسی تأثیر ناپایداری‌های سیاسی بر ناکامی برنامه‌های توسعه‌گرایانه در افغانستان طی دوره 1298</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">&ndash;</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">1400 شمسی می‌پردازد. سوال اصلی پژوهش&laquo; تأثیر ناپایداری‌های سیاسی بر ناکامی برنامه‌های توسعه‌گرایانه در افغانستان طی دوره 1298</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">&ndash;</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">1400 شمسی چیست؟&raquo; می‌باشد. پژوهش حاضر از چارچوب نظری تلفیقی بی‌ثباتی سیاسی دیوید ساندرز و دولت‌های توسعه‌گرای آدریان لفت‌ویچ بهره می‌برد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:15.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">روش‌شناسی:</span></span></span></strong><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> این پژوهش نوع توصیفی استقرایی را برای تبیین رابطه‌ی ناپایداری‌های سیاسی را با برنامه‌های توسعه و اقدامات آن در افغانستان، با نقش دولت و جامعه در نظر گرفته است. همچنین تجریه و تحلیل داده‌های به صورت کیفی صورت می‌گیرد. داده‌ها از طریق جستجوی سیستماتیک در منابع کتابخانه‌ای و گزارش‌های برگزیده شدند. </span></span></span><strong><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black"></span></span></strong></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:15.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">یافته‌ها:</span></span></span></strong><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> ناپایداری سیاسی با میانگین یک تغییر رژیم در هر هشت سال، حدود 80 تا 90 درصد برنامه‌های توسعه‌ای را ناکام گذاشته است. این بی‌ثباتی به توقف صنعتی‌شدن، تشدید فقر، ناامنی معیشتی و تضعیف مشروعیت سیاسی منجر شده است. ظرفیت‌های معدنی و کسب‌وکارهای کوچک، به‌ویژه توسط زنان، چشم‌اندازی برای توسعه ارائه می‌دهند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:15.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> توسعه پایدار در افغانستان نیازمند اصلاحات ساختاری مانند تشکیل نهادهای فراگیر قومی، کاهش وابستگی خارجی، آموزش ضدتعصب و تقویت دیپلماسی بین‌المللی است. ناپایداری سیاسی از طریق نابرابری ساختاری، فشارهای حکومتی و فقدان مشروعیت، چرخه ناکامی توسعه را تداوم بخشیده است.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <h2 style="text-align:justify"><span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>&nbsp;Aim: </b>This study examines the impact of political instability on the failure of developmental programs in Afghanistan during the period 1298&ndash;1400 AH. The main research question is &ldquo;What is the impact of political instability on the failure of developmental programs in Afghanistan during the period 1298&ndash;1400 AH?&rdquo; The present study uses a theoretical framework combining David Saunders&rsquo; political instability and Adrian Leftwich&rsquo;s developmental states.</span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Methodology:</b> This study adopts an inductive descriptive type to explain the relationship between political instability and development programs and their actions in Afghanistan, with the role of the government and society. Also, the data is analyzed qualitatively. The data were selected through a systematic search of library resources and reports.</span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Findings:</b> Political instability, with an average of one regime change every eight years, has failed about 80 to 90 percent of development programs. This instability has led to stalled industrialization, increased poverty, livelihood insecurity, and weakened political legitimacy. Mineral resources and small businesses, especially by women, offer prospects for development.</span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Conclusion:</b> Sustainable development in Afghanistan requires structural reforms such as the formation of inclusive ethnic institutions, reducing external dependence, anti-bias education, and strengthening international diplomacy. Political instability has perpetuated the cycle of development failure through structural inequality, government pressures, and lack of legitimacy.</span></span><br> &nbsp;</h2> ناپایداری سیاسی, توسعه‌گرایی, دولت توسعه‌گرا, بی‌ثباتی نهادی. Political instability, developmentalism, developmental state, institutional instability 75 96 http://priw.ir/browse.php?a_code=A-10-2521-1&slc_lang=fa&sid=1 basirahmad firozi بصیر احمد فیروزی basirfiroozi1987@gmail.com 10031947532846008792 10031947532846008792 No PhD student, Department of Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد ،ایران seyedhosein athari سیدحسین اطهری athari@um.ac.ir 10031947532846008793 10031947532846008793 Yes Associate Professor, Department of Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran (responsible Author) دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد،ایران(نویسنده مسئول ) vahid sinaee وحید سینایی sinaee@um.ac.ir 10031947532846008794 10031947532846008794 No Associate Professor, Department of Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد،ایران morteza manshadi مرتضی منشادی manshadi@um.ac.ir 10031947532846008795 10031947532846008795 No Associate Professor, Department of Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد،ایران