fa آینده منطقه‌گرایی و استراتژی ژئوپلتیک کشورهای آسیای مرکزی پس از جنگ اوکراین: ((از رقابت قدرت‌ها تا همگرایی منطقه‌ای)) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">جنگ اوکراین به‌عنوان یک نقطه عطف ژئوپلیتیکی، موجب اختلال در نظم قدرت در اوراسیا و بازتوزیع نسبی قدرت در سطح منطقه‌ای شده است. در این چارچوب، آسیای مرکزی که برای دهه‌ها در مدار نفوذ ژئوپلیتیکی روسیه قرار داشت، وارد مرحله‌ای جدید از بازتعریف نقش و جایگاه خود در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی شده است. تضعیف نسبی توان ژئوپلیتیکی روسیه، هم‌زمان با افزایش حضور و رقابت بازیگرانی چون چین، ترکیه، اتحادیه اروپا و ایالات متحده، ساختاری چندقطبی و پیچیده در این منطقه ایجاد کرده است. این مقاله با اتکا به چارچوب نظری ترکیبی نئورئالیسم ساختاری کنت والتز و رویکرد منطقه‌گرایی نوین، به تحلیل پیامدهای این تحولات بر استراتژی ژئوپلتیک کشورهای آسیای مرکزی می‌پردازد</span></span><span dir="LTR" style="color:black">.</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">سؤال اصلی پژوهش آن است که جنگ اوکراین چگونه موجب تحول در الگوی رفتار ژئوپلتیک کشورهای آسیای مرکزی شده و تا چه اندازه این کشورها توانسته‌اند از منطق رقابت قدرت‌های بزرگ به‌سوی منطقه‌گرایی و همگرایی بومی حرکت کنند؟ فرضیه مقاله بر این مبنا استوار است که بازتوزیع قدرت پس از جنگ اوکراین، ضمن تشدید رقابت بازیگران فرامنطقه‌ای، فضای مانور راهبردی کشورهای آسیای مرکزی را افزایش داده و آن‌ها را به اتخاذ سیاست چندجانبه‌گرایی متوازن، نهادسازی منطقه‌ای و تعمیق همکاری‌های ژئواکونومیک سوق داده است</span></span><span dir="LTR" style="color:black">.</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه تفاوت اولویت‌های ملی،ضعف نهادی و فشار قدرت‌های بزرگ همچنان موانعی جدی برای همگرایی پایدار محسوب می‌شوند، اما توسعه کریدورهای ترانزیتی، همکاری‌های انرژی و اتصال زیرساختی درحال تبدیل شدن به بنیان‌های اصلی نظم منطقه‌ای نوظهور است. در مجموع، آسیای مرکزی در حال گذار تدریجی از یک حوزه نفوذ منفعل به یک بازیگر فعال ژئوپلیتیک در نظم نوین اوراسیایی است.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The war in Ukraine represents a critical geopolitical turning point that has disrupted the Eurasian power order and triggered a relative redistribution of power at the regional level. Within this context, Central Asia&mdash;long situated within Russia&rsquo;s geopolitical orbit&mdash;has entered a new phase of strategic repositioning in regional and international affairs. The relative weakening of Russia&rsquo;s geopolitical capacity, combined with the growing presence and competition of actors such as China, Turkey, the European Union, and the United States, has produced a complex and increasingly multipolar regional structure. Drawing on a composite theoretical framework that integrates Kenneth Waltz&rsquo;s structural neorealism with the New Regionalism approach, this article examines the implications of these transformations for the geopolitical strategies of Central Asian states.The central research question asks how the war in Ukraine has reshaped the geopolitical behavior of Central Asian countries and to what extent these states have been able to transform great power competition into an opportunity for regionalism and strategic autonomy. The article advances the hypothesis that post-war power redistribution, while intensifying extra-regional competition, has simultaneously expanded the strategic maneuvering space of Central Asian states, encouraging them to adopt a strategy of balanced multilateralism, pursue indigenous regional institution-building, and deepen geoeconomic and infrastructural cooperation.The findings suggest that although divergent national priorities, institutional weaknesses, and sustained pressure from major powers continue to constrain durable regional integration, growing cooperation in transit corridors, energy connectivity, and infrastructure development is increasingly forming the backbone of an emerging regional order. Overall, Central Asia is undergoing a gradual transition from a passive sphere of influence to an active geopolitical actor within the evolving Eurasian order.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> آسیای مرکزی , جنگ اوکراین ,ژئوپلتیک , همگرایی منطقه ای , رقابت قدرت های بزرگ Central Asia, Ukrainian war, geopolitics, regional integration, great power competition 45 77 http://priw.ir/browse.php?a_code=A-10-1010-2&slc_lang=fa&sid=1 javad khademzadeh جواد خادم زاده javad_khademzadeh@yahoo.com 0943414539 10031947532846009154 Yes PhD, Department of Political Science, Public Policy, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دکتری گروه علوم سیاسی گرایش سیاستگذاری عمومی ، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران