fa روندهای اصلی سیاست‌گذاری امنیتی جمهوری اسلامی ایران در فاصله زمانی ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰ تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="FA" lotus="" style="font-family:">تحولات امنیتی منطقه غرب آسیا در فاصله سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰، جمهوری اسلامی ایران را با مجموعه‌ای از تهدیدات پیچیده، چندسطحی و فرامرزی مواجه ساخت که ماهیت سیاست‌گذاری امنیتی این کشور را به‌طور بنیادین دگرگون کرد. بحران سوریه، خروج نیروهای ایالات متحده از عراق، ظهور و گسترش داعش، تشدید رقابت منطقه‌ای با عربستان سعودی و اجرای سیاست &laquo;فشار حداکثری&raquo; آمریکا، محیط امنیتی ایران را وارد مرحله‌ای جدید کرد که دیگر صرفاً با الگوهای سنتی دفاع سرزمینی قابل مدیریت نبود. در همین چارچوب، پرسش اصلی پژوهش آن است که <strong><span b="" lotus="" style="font-family:">سیاست‌گذاری امنیتی جمهوری اسلامی ایران در فاصله سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰ تحت تأثیر چه تحولاتی شکل گرفته و این تحولات چگونه به بازتعریف مفهوم و الگوی امنیت ملی ایران انجامیده است؟</span></strong></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="FA" lotus="" style="font-family:">این پژوهش با بهره‌گیری از چارچوب نظری امنیت‌سازی و با روش کیفی توصیفی</span>&ndash; <span b="" lang="FA" lotus="" style="font-family:">تحلیلی، روندهای اصلی سیاست‌گذاری امنیتی ایران را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه تغییر در ادراک تهدیدات، سیاست‌های عملی جمهوری اسلامی ایران را در سطوح داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی جهت‌دهی کرده است. یافته‌ها حاکی از آن است که سیاست امنیتی ایران در این دوره بر سه محور اساسی استوار بوده است: نخست، تهدیدمحوری و واکنش فعال از طریق شناسایی پیش‌دستانه تهدیدات و مدیریت آن‌ها در خارج از مرزها، دوم، تعمیق عمق راهبردی منطقه‌ای با اتکا بر محور مقاومت و شبکه‌ای از بازیگران هم‌پیمان و سوم، شکل‌دهی به بازدارندگی چندلایه با بهره‌گیری هم‌زمان از ابزارهای نظامی، اقتصادی، سیاسی، فناورانه و سایبری</span>.<span b="" lotus="" style="font-family:"> نتایج پژوهش نشان می‌دهد که امنیت در رویکرد جمهوری اسلامی ایران طی این دهه، مفهومی چندبعدی یافته و فراتر از بعد نظامی، حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی، هویتی و فناوری را نیز دربرگرفته است. در نهایت، می‌توان گفت سیاست‌گذاری امنیتی ایران در فاصله ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰ الگویی ترکیبی، منعطف و مقاومتی را شکل داده است که هدف آن مدیریت تهدیدات پیچیده، افزایش تاب‌آوری داخلی و حفظ موازنه قدرت در محیط امنیتی متحول منطقه‌ای بوده است</span>.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Security developments in West Asia between 2011 and 2020 confronted the Islamic Republic of Iran with a set of complex, multilayered, and transboundary threats that fundamentally transformed the nature of its security policymaking. The Syrian crisis, the withdrawal of United States forces from Iraq, the emergence and expansion of ISIS, the intensification of regional rivalry with Saudi Arabia, and the implementation of the U.S. &ldquo;maximum pressure&rdquo; policy collectively placed Iran&rsquo;s security environment in a new phase that could no longer be managed solely through traditional models of territorial defense. Within this context, the central research question of this study asks: <em>What transformations shaped the security policymaking of the Islamic Republic of Iran between 2011 and 2020, and how did these transformations lead to a redefinition of Iran&rsquo;s concept and model of national security?</em></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Drawing on the theoretical framework of securitization and employing a qualitative descriptive&ndash;analytical methodology, this study examines the main trends in Iran&rsquo;s security policymaking and demonstrates how shifts in threat perception have directed the country&rsquo;s practical policies at domestic, regional, and international levels. The findings indicate that Iran&rsquo;s security policy during this period rested on three core pillars: first, threat-oriented thinking and proactive response through the preemptive identification and management of threats beyond national borders; second, the deepening of regional strategic depth through reliance on the Axis of Resistance and a network of allied actors; and third, the construction of multilayered deterrence through the simultaneous use of military, economic, political, technological, and cyber instruments. The results further show that, in Iran&rsquo;s approach during this decade, security acquired a multidimensional character that extended beyond the military sphere to encompass economic, social, identity-based, and technological domains. Ultimately, Iran&rsquo;s security policymaking between 2011 and 2020 can be characterized as a hybrid, flexible, and resilience-oriented model aimed at managing complex threats, enhancing domestic resilience, and preserving the balance of power within a transformed regional security environment.</span></span><br> &nbsp; سیاستگذاری امنیتی, امنیت ملی, بازدارندگی, تحریم, جنگهای نیابتی Security Policymaking, National Security, Deterrence, Sanctions, Proxy Wars 1 22 http://priw.ir/browse.php?a_code=A-10-174-2&slc_lang=fa&sid=1 zahra nezhadheidari زهرا نژاد حیدری zahranezhadheidari@iau.ac.ir 10031947532846008801 10031947532846008801 No Department of Political Science, Baft Branch, Islamic Azad University, Baft, Iran گروه علوم سیاسی، واحد بافت، دانشگاه آزاد اسلامی، بافت، ایران behnaz azhdari بهناز اژدری b.azhdari9@iau.ac.ir 10031947532846008802 10031947532846008802 Yes Department of Political Science, Baft Branch, Islamic Azad University, Baft, Iran(Responsible author) گروه علوم سیاسی، واحد بافت، دانشگاه آزاد اسلامی، بافت، ایران(نویسنده مسئول) mehdi hasanibagheri مهدی حسنی باقری mhbagheri@iau.ac.ir 10031947532846008803 10031947532846008803 No Department of Political Science, Baft Branch, Islamic Azad University, Baft, Iran گروه علوم سیاسی، واحد بافت، دانشگاه آزاد اسلامی، بافت، ایران