fa ظهور «طبقۀ متوسط فکری» و نقش آن در تحولات اخیر مصر تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right: 14.4pt text-align: justify">تحولاتِ هنوز جاری در کشورهای عربی، ازجهتی فراوردۀ نوع نگاه متکثر کنشگران موجود به تاریخ و هویت است؛ نگاه‌‌هایی که امکان نوعی توافق میان آن‌‌ها در کوتاه‌‌مدت متصور نیست. از این منظر، اگر مرسی را نمایندۀ جریان &laquo;اسلام‌گرای&raquo; هدفداری در مصر بدانیم و نیز اگر به‌رسمیت بشناسیم که این کشور در صد سال اخیر و به‌طور خاص بعد از فروپاشی عثمانی، رگه‌‌هایی نسبتاً زنده از سکولاریسم و لیبرالیسم و ناسیونالیسم را هم در حوزۀ اندیشه و فرهنگ و سیاست تجربه کرده است، این سؤال مطرح خواهد شد: از این زاویه، آیندۀ آن جریان هدفدار در مصر چه دست‌‌نوشت و سرنوشتی خواهد داشت؟ به‌بیان دیگر، این آینده ذیل چه تاریخی تعریف می‌‌شود؟ پاسخ مجمل این پرسش به بررسی پدیدۀ نوظهور &laquo;طبقۀ متوسط فکری&raquo; ‌‌در مصر بازمی‌‌گردد. طبقۀ متوسط فکری، به‌واسطۀ فضای نسبتاً باز فکری در دوران ناصر، در پی روابط اندیشه‌‌ای مصر با جهان اروپایی و آمریکایی، به‌تدریج، در این کشور ظهور یافت؛ اما این طبقه منسجم نیست، بلکه به‌دلیل داشتن هویت‌‌های متعدد، توان تاریخ‌‌ساز آن در حالت بینابین قرار می‌‌گیرد. این پدیده ابتدا با طرح چند گزارۀ مقدماتی معطوف به تحلیل عادل ضاهر و سپس ازطریق بسط نظریۀ محمد عابدالجابری درخصوص عقل عربی، به گمانه‌‌زنی گذاشته خواهد شد. همۀ این مباحث در خط سیر تاریخی کشور مصر بررسی خواهد شد.</p> <p style="text-align: justify">The current evolutions in Arab countries, in a sense is still a product of plural look of available actors toward the history and identity, which can not imagined any agreement between them in short time. So, if we know Morsi as nominative of targeted Islamist group in Egypt which its main goal is the establishment Islamic government by applying Sharia in political, legal, economic, and cultural areas (trying to persue Islam/muslim history), and if we recognize that this country, in the last hundred years and after the collapse of the Ottoman in particular, has experienced streaks alive of secularism and liberalism and nationalism in thought, culture and politics, this question is raised: what is the script and destiny of this goal-oriented movement in Egypt? In other words, under which history, this future is defined? The brief answer to this question refers to the emergence of an intellectual middle class in Egypt that really continues the country&rsquo;s developments in the intermediate state. This class, due to relatively-open thinking atmosphere in Naser era, following Egypt&rsquo;s thinking relations with American and European world, emerged gradually in this country and current movement is also indebted to this class.But the point is that this class is not integrated but because of having several identities, its history-making potential lies in halfway mood. This event, at first by drawing some preliminary prepositions aimed to Adel Dhaher&rsquo;s (Zaher) analysis and then exention of Mohhamad Abed al-Jaberi&rsquo;s theory about Arab Intellect will be sounded. All of these discussions will be reviewed in Egypt&rsquo;s historical path.</p> مصر, طبقۀ ‌‌متوسط فکری, اسلام‌گرایی, سکولاریسم, تحولات سیاسی‌اجتماعی. Intellectual Middle Class, Egypt, Islam, Secularism 1 17 http://priw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-11&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Bahrani مرتضی بحرانی Bahrani@iscs.ac.ir 1003194753284600525 1003194753284600525 Yes social and cultural studies research center پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی