fa نظریه نقش و رقابت ایران و ترکیه در خاورمیانه در دوره حکومت حزب عدالت و توسعه تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ایران و ترکیه از دوران آتاتورک و تاسیس ترکیه علی رغم وجود رقابت و تنش&shy;های مقطعی روابط خوبی داشته اند. حتی با وجود انقلاب اسلامی و&nbsp; روی کار آمدن دولتی دینی روابط ایران با دولت لائیک ترکیه در یک سطح معتدلی حفظ شد. انتظار می رفت که با قدرت گیری اسلام گرایان در ترکیه در اوایل دهه 2000 میلادی روابط ایران اسلامی با ترکیه بهتر از پیش نیز شود. اما در سال&shy;های اخیر به ویژه پس از بیداری اسلامی تنش&shy;هایی بین ایران و ترکیه به وجود آمد که در نوع خود بی سابقه بود. سوالی که این پژوهش در پی پاسخ گویی به آن است این می باشد که علت اصلی افزایش رقابت&shy;ها و تنش&shy;ها بین ایران و ترکیه در 15 سال گذشته چیست؟ در پاسخ و با استفاده از نظریه نقش گفته می شود که دو کشور ایران و ترکیه بر اساس منابع هویتی، تاریخی، ایدئولوژیکی و جغرافیایی، نقش خود در سیاست خارجی را در منطقه خاورمیانه به گونه&shy;ای تعریف کرده اند که موجب رقابت و تقابل دو کشور می&shy;شود. ادارک تصمیم گیران ایران و ترکیه از نقش خود در منطقه این است که می&shy;باید نقش&shy;هایی همچون &quot;حمایت از مستضعفین&quot;، &quot;میانجی&quot;، &quot;مدل&quot; و مانند آن را ایفا کنند که در بهترین حالت باعث رقابت و در بدترین حالت باعث تقابل دو طرف می&shy;شود. در این راستا سه نقش &quot;رهبری&quot;، &quot;دفاع از اسلام&quot; و &quot;الگو&quot; تنش&shy;های بیشتری را به وجود آورده است.</span></span><br> &nbsp; Iran and Turkey have had good relations since the Atat&uuml;rk era and Turkey, despite the existence of competition and cross-sectoral tensions. Even with the Islamic Revolution and the coming of a religious government, relations between Iran and the secular state of Turkey were maintained at a moderate level. It was expected that Islamic relations with Turkey would be better suited to the rise of Islamists in Turkey in the early 2000s. But in recent years, especially after the Islamic awakening, there were tensions between Iran and Turkey, which was unprecedented in its kind. The purpose of the pesent study is to answerthe question of &quot;what is the main reason for the increase of rivalries and tensions between Iran and Turkey over the last 15 years?&quot; In response, by using the role theory, it is found that the two countries of Iran and Turkey, based on their identity, historical, ideological and geographic sources, have defined their role in foreign policy in the Middle East in a way that it causes the competition between the two countries. Perception of both countries in the region is that they should play roles such as &quot;protecting the oppressed&quot;, &quot;mediator&quot;, &quot;model&quot;, and the like, which in the best case will cause competition and, at worst case, cause confrontation between the two sides. In this regard, the three roles of &quot;leadership&quot;, &quot;defending Islam&quot; and &quot;pattern&quot; have created more tensions.<br> &nbsp; ایران, ترکیه, خاورمیانه, اسلام محوری, نظریه نقش, Iran, Turkey, the Middle East, Islamism, Role Theory 23 48 http://priw.ir/browse.php?a_code=A-10-274-3&slc_lang=fa&sid=1 seyyed amir niakoee سید امیر نیاکویی niakoee@gmail.com 2110225211 10031947532846003350 Yes university of guilan دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه گیلان danyal rezapoor دانیال رضاپور danyalrezapoor@gmail.com 2110225211 10031947532846003351 No university of guilan دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه گیلان saman fazeli سامان فاضلی samanfazeli43@yahoo.com 2110225211 10031947532846003352 No university of allame tabatabaie دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی