دوره 7، شماره 3 - ( پژوهش های سیاسی جهان اسلام 1396 )                   جلد 7 شماره 3 صفحات 55-72 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Reflections of the West and Modernity in Mirza Saleh Shirazi’s Travelogue (Historical Analysis and Critique of Cultural Reform in the Iran and West Confrontation) . پژوهشهاي سياسي جهان اسلام. 2017; 7 (3) :55-72
URL: http://priw.ir/article-1-494-fa.html
زیویار فرهاد. بازتاب غرب و مدرنیته در سفرنامه‌ میرزا صالح شیرازی (تحلیل و نقد تاریخی جریان اصلاح فرهنگی در مواجهات ایران و غرب) . فصلنامه پژوهشهاي سياسي جهان اسلام. 1396; 7 (3) :55-72

URL: http://priw.ir/article-1-494-fa.html


استادیار پژوهشکده اندیشه سیاسی ، انقلاب و تمدن اسلامی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ، zivyar@ihcs.ac.ir
چکیده:   (397 مشاهده)
در تاریخ معاصر تلاش­های اولیه جریان تجددگرا در گفتمان اصلاح فرهنگی به رموز موفقیت غربیان و الگو قرار دادن آن را می­توان تحت تأثیر دو موضوع دانست ازیک‌طرف موج روشنفکری در اروپا که شاخصه مهم آن علم باوری و تجربه­گرایی بود و از طرف دیگر شکست ایرانیان در اولین مواجهه با غرب جدید (جنگ‌های ایران و روسیه) که می­تواند به‌عنوان نقطه عطفی در اولین دریافت­های پیشگامان گفتمان اصلاح فرهنگی از فرهنگ و مدرنیته غربی باشد که بازتاب این رویکرد در سفرنامه­های ایرانیان اوایل دوره قاجار در مدخلیت و حضور غرب به‌صورت سیاسی و استعماری بیشتر معنا پیدا می­کند.
در این میان از نقش روشنفکران ایرانی که معمولاً غرب را از نزدیک درک کرده بودند نیز نباید به‌سادگی گذشت. به‌عنوان‌مثال اندیشه­های مربوط به آزادی­خواهی، دموکراسی، قانون اساسی و پارلمانتاریسم و حتی حیرت­ در مواجهه با ترقیات اروپا نخستین بار از طریق سفرنامه­هایی چون سفرنامه میرزا صالح شیرازی به ایران منتقل شد.
موضوع سفرنامه نویسی به‌صورت عام و اثر مزبور به‌صورت خاص یک نقطه عطف در نحوه و مبادی نگرش روشنفکران نسل اول قلمداد می‌گردد، ازاین‌رو تمرکز و تحقیق در خصوص آرا و ایده­های این سفرنامه‌نویس در برابر پیشرفت­های شگرف غربیان و دستاوردهای علمی اروپا حائز اهمیت است. بنابراین علاوه بر ذکر مزیت‌‌هایی که این سفرنامه نسبت به سایر سفرنامه‌های هم‌دوره خود دارد؛ از نقاط تاریکی نیز رنج می‌برد، که به آن‌ها اشاره‌شده است. نقاطی که در شرایط کنونی نیز مبتلابه آن هستیم.
 
متن کامل [PDF 328 kb]   (141 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۶/۸/۱۸ | پذیرش: ۱۳۹۶/۹/۲۹ | انتشار: ۱۳۹۷/۱/۲۲

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه علمي- پژوهشي پژوهشهای سیاسی جهان اسلام می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2015 All Rights Reserved | Quarterly Journal of Political Research in Islamic World

Designed & Developed by : Yektaweb