daneshmand A, azhdari B, Hassani Bagheri M. Dimensions of Political Spirituality in the Islamic Revolution from the Perspective of Michel Foucault. پژوهشهاي سياسي جهان اسلام 2025; 15 (2) :51-66
URL:
http://priw.ir/article-1-2034-fa.html
دانشمند عادل، اژدری بهناز، حسنی باقری مهدی. ابعاد معنویتگرایی سیاسی در انقلاب اسلامی از منظر میشل فوکو. فصلنامه پژوهشهاي سياسي جهان اسلام. 1404; 15 (2) :51-66
URL: http://priw.ir/article-1-2034-fa.html
1- گروه علوم سیاسی، واحد بافت، دانشگاه آزاد اسلامی، بافت، ایران
2- گروه علوم سیاسی، واحد بافت، دانشگاه آزاد اسلامی، بافت، ایران(نویسنده مسئول)
3- گروه علوم سیاسی، واحد بافت، دانشگاه آزاد اسلامی، بافت، ایران ، mhbagheri@iau.ac.ir
چکیده: (10 مشاهده)
انقلاب اسلامی ایران یکی از برجستهترین و در عین حال چالشبرانگیزترین رخدادهای سیاسی ـ اجتماعی قرن بیستم بهشمار میرود؛ رخدادی که نهتنها نظم سیاسی پیشین ایران را دگرگون ساخت، بلکه بسیاری از چارچوبهای مسلط در نظریههای مدرن انقلاب، سیاست و قدرت را با چالشهای بنیادین مواجه کرد.
در این میان، توجه برخی متفکران غربی به انقلاب اسلامی، بهویژه توجه همزمان و میدانی، نقش مهمی در گشودن افقهای جدید نظری ایفا کرد. در میان آنان، میشل فوکو جایگاهی منحصربهفرد دارد. فوکو که در سالهای پایانی دهه ۱۹۷۰ درگیر بازاندیشی در مفاهیم قدرت، سوژه و مقاومت بود، انقلاب اسلامی ایران را فرصتی برای مشاهده نوعی کنش سیاسی دانست که در آن، سیاست از منطق صرف قدرتطلبی و نهادسازی مدرن فراتر رفته و با نوعی معنویت گره خورده است. پرسش بنیادی پژوهش این است که معنویت گرایی در انقلاب اسلامی از نظر فوکو چه ابعادی دارد؟
فوکو در آثار و نوشته های خود درباره ایران، از ظهور پدیدهای سخن گفت که آن را «معنویت سیاسی» نامید؛ مفهومی که بهزعم او نشاندهنده تلاش مردم برای دگرگونی نهتنها ساختارهای سیاسی، بلکه شیوه زیستن، نسبت با خویشتن و نحوه مواجهه با سلطه بود. این پژوهش بر آن است که با اتخاذ رویکردی نظری، کیفی و تطبیقیو با تحلیل دقیق فوکو، مفهوم معنویتگرایی سیاسی را بازسازی و و ابعاد آن را بررسی کند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1403/10/30 | پذیرش: 1404/2/23 | انتشار: 1404/1/14