دوره 15، شماره 4 - ( فصلنامه پژوهش های سیاسی جهان اسلام زمستان 1404 )
جلد 15 شماره 4 صفحات 122-91 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rasouli M, Binaian A. The Horn of Africa; The Silent Battlefield; Examining the Role of Regional and International Powers in the Geopolitical Crises of Ethiopia and Sudan. پژوهشهاي سياسي جهان اسلام 2025; 15 (4) :91-122
URL: http://priw.ir/article-1-2046-fa.html
URL: http://priw.ir/article-1-2046-fa.html
رسولی مجید، بینائیان اباذر. شاخ آفریقا؛ میدان نبرد خاموش، بررسی نقش قدرت های منطقهای و بینالمللی در بحرانهای ژئوپلیتیکی اتیوپی و سودان. فصلنامه پژوهشهاي سياسي جهان اسلام. 1404; 15 (4) :91-122
مجید رسولی*1 
، اباذر بینائیان2
، اباذر بینائیان2
1- استادیار، گروه ژئوپلیتیک مرکز مطالعات آفریقا، دانشگاه تربیت مدرس، ایران، تهران. ، m.rasouli@modares.ac.ir
2- دکتری، گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران، تهران
2- دکتری، گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران، تهران
چکیده: (56 مشاهده)
شاخ آفریقا بهمثابه کانون تلاقی منافع قدرتهای منطقهای (امارات، عربستان سعودی) و بازیگران بینالمللی (شرق روسیه و چین و غرب ایالاتمتحده آمریکا) تعریف شده است. بهگونهای که بحران سال 2021 تاکنون سودان، که مشخصه آن جنگ داخلی و فروپاشی نهادهای دولتی است، ثبات منطقهای اتیوپی را از منظر امنیت مرزی (الفشقه) و مدیریت منابع حیاتی (سد النهضه) بهشدت تهدید میکند. این مقاله با هدف واکاوی پویاییهای پیچیده ژئوپلیتیکی حاکم بر شاخ آفریقا و با تمرکز ویژه بر بحرانهای ژئوپلیتیکی سودان و اتیوپی به دنبال پاسخگویی به این سؤال است که نقش قدرتهای منطقهای و بینالمللی در بحرانهای ژئوپلیتیکی اتیوپی و سودان چیست؟ این مقاله در راستای دستیابی به این هدف از روش توصیفی- تحلیلی بهره گرفته است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که بازیگران خارجی از طریق استراتژیهای متنوعی اهداف ژئوپلیتیکی و اقتصادی خود را در سودان و منطقه شاخ آفریقا پیگیری میکنند. بهعنوان مثال، روسیه با اتکای به واقعگرایی ساختاری از نیروهای نیابتی مانند واگنر برای نفوذ در دریای سرخ و فروش تسلیحات استفاده میکند، در حالی که چین با رویکرد نئوامپریالیسم اقتصادی، بر حفظ سرمایهگذاریهای زیرساختی خود از طریق دیپلماسی محتاطانه در سازمان ملل تمرکز دارد. در نقطه مقابل، ایالاتمتحده با انگیزههای لیبرال نهادی، بر فشار دیپلماتیک و تحریم برای مقابله با نفوذ رقبای خود تأکید دارد. همچنین، قدرتهای منطقهای مانند عربستان سعودی و امارات، با تکیه بر واقعگرایی منطقهای، از طریق حمایتهای مالی و نظامی گسترده از جناحهای نظامی سودان و ائتلافسازی با مصر (برای امنیت آب نیل)، به دنبال ممانعت از ظهور رقبای ژئوپلیتیکی و تضمین منافع خود در امنیت دریایی و مدیریت منابع آبی حیاتی مانند سد GERD هستند. نتایج پژوهش نشان میدهد تا زمان دستیابی به یک اجماع امنیتی منطقهای، که مداخلات خارجی را در چارچوبهای شفاف و پاسخگو محدود سازد، شاخ آفریقا در وضعیت ناپایداری استراتژیک باقی خواهد ماند و حل و فصل منازعات اساسی را با موانع ساختاری روبرو خواهد کرد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
