Bogheiry A. The Relationship between Universities and Foreign Policy in Afghanistan (2001–2021): An Empirical Analysis of the Place of Higher Education in International Policymaking. پژوهشهاي سياسي جهان اسلام 2025; 15 (3)
URL:
http://priw.ir/article-1-2005-fa.html
استادیار دانشگاه بین المللی اهل بیت(ع)،تهران،ایران ، Boghairyali@yahoo.com
چکیده: (27 مشاهده)
این پژوهش به بررسی رابطه دوسویه میان آموزش عالی و سیاست خارجی در افغانستان طی دوره ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱ میپردازد و نقش راهبردی دانشگاهها را در شکلدهی به سیاستگذاری بینالمللی مورد توجه قرار میدهد. روش تحقیق توصیفی_تحلیلی است و دادهها بهصورت میدانی از ۲۲۸ تن از استادان دانشگاههای کابل، هرات و مزارشریف گردآوری شده است. متغیر وابسته تحقیق «جایگاه دانشگاه در سیاست خارجی» و هشت متغیر مستقل شامل عوامل ساختاری، سیاسی و نهادی است. دادهها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه در نرمافزار SPSS تحلیل شدهاند.
یافتهها نشان میدهد که از میان متغیرها، «فقدان نظریهی مناسب در حوزهی سیاست خارجی» و «مشکلات مالی و کمبود بودجهی دانشگاهها» بیشترین همبستگی و اثر معنیدار را با متغیر وابسته دارند (بهترتیب r=0.689 و r=0.637، در سطح معنیداری p<0.05). مدل رگرسیون چندگانه نیز ضریب تعیین بالایی (R²=0.75) را نشان میدهد که بیانگر توان تبیین بسیار بالای آن است. بر این اساس، میتوان نتیجه گرفت که جایگاه ضعیف دانشگاه در سیاست خارجی افغانستان عمدتاً ناشی از عدم اولویتدهی تصمیمگیران سیاسی به نهاد دانشگاه و فقدان پیوند میان دستگاه دیپلماسی و نهاد آموزش عالی است.
بر این اساس، تقویت پژوهشهای سیاستمحور دانشگاهی، نهادینهسازی دیپلماسی علمی و ایجاد سازوکارهای همکاری مشترک میان دانشگاه و وزارت امور خارجه، از الزامات ارتقای نقش آموزش عالی در سیاست خارجی افغانستان بهشمار میروند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/3/5 | پذیرش: 1404/6/19 | انتشار: 1404/7/1