Sherafat N, Farhadi R. Historical Analysis of the Political in Husseini Discourse with Emphasis on the Arbaeen Walking Ritual. پژوهشهاي سياسي جهان اسلام 2024; 14 (4) :93-120
URL:
http://priw.ir/article-1-2016-fa.html
شرافت نعیم، فرهادی روح الله. تحلیل تاریخی امر سیاسی در گفتمان حسینی با تأکید بر آیین پیادهروی اربعین. فصلنامه پژوهشهاي سياسي جهان اسلام. 1403; 14 (4) :93-120
URL: http://priw.ir/article-1-2016-fa.html
1- استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشکده علوم و تحقیقات اسلامی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) ،ایران
2- استادیار علوم سیاسی، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی ،تهران،ایران(نویسنده مسئول) ، r.farhadi@sccr.ir
چکیده: (19 مشاهده)
آیین پیادهروی اربعین حسینی بهعنوان یکی از مهمترین نمودهای گفتمان حسینی، در تاریخ معاصر عراق کارکردی فراتر از یک مناسک مذهبی صرف یافته و در فرآیندهای سازماندهی اجتماعی و بسیج سیاسی شیعیان نقشآفرین بوده است. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین چگونگی تبدیل آیین اربعین به «امر سیاسی» و بررسی ظرفیتهای گفتمانی آن در مواجهه با گفتمانهای هژمونیک رقیب است. پژوهش حاضر با بهرهگیری از چارچوب تحلیل گفتمان لاکلا و موف و با روش توصیفی–تحلیلی، به بررسی عناصر، دالهای محوری و منطق مفصلبندی گفتمان حسینی در آیین پیادهروی اربعین میپردازد. دادههای پژوهش از طریق مطالعه اسنادی و تحلیل تاریخی دو رویداد شاخص، یعنی انقلاب 1920 عراق و انتفاضه صفر 1977، گردآوری و تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد که آیین اربعین در این دورهها، با تولید زنجیرهای از دلالتهای هویتی، اعتراضی و رهاییبخش، توانسته است به بازتولید نیروی اجتماعی شیعه و شکلدهی به کنش سیاسی جمعی در برابر گفتمانهای استعماری و بعثی کمک کند. بر اساس نتایج پژوهش، آیین پیادهروی اربعین واجد ظرفیت پایدار برای تبدیلشدن به یک سازوکار گفتمانی مؤثر در سازماندهی اجتماعی و مقاومت سیاسی است و میتواند بهعنوان یک منبع معنایی در مواجهه با چالشهای گفتمانی معاصر مورد توجه سیاستگذاران و کنشگران قرار گیرد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1403/5/12 | پذیرش: 1403/9/28 | انتشار: 1403/10/1