Ghaderi R, Shafiei E, Madani S M. The Role of Class Inequality in Undermining National Cohesion: An Analysis of Social Trends in Iran (1989–2019). پژوهشهاي سياسي جهان اسلام 2025; 15 (2) :67-96
URL:
http://priw.ir/article-1-2018-fa.html
قادری ریحانه، شفیعی اسماعیل، مدنی سید مصطفی. نقش شکاف طبقاتی در تضعیف همبستگی ملی؛ بررسی روندهای اجتماعی ایران (۱۳۶۸–۱۳۹۸). فصلنامه پژوهشهاي سياسي جهان اسلام. 1404; 15 (2) :67-96
URL: http://priw.ir/article-1-2018-fa.html
1- دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرضا، شهرضا، ایران.
2- استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرضا، شهرضا، ایران. (نویسنده مسئول). ، esmaeilshafiee@gmail.com
3- استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرضا، شهرضا، ایران.
چکیده: (5 مشاهده)
این پژوهش با تکیه بر چارچوب نظری ماکس وبر، تأثیر ابعاد سهگانه شکاف طبقاتی (اقتصادی، پایگاه اجتماعی و قدرت/حزب) را بر میزان همبستگی ملی در جمهوری اسلامی ایران مورد سنجش قرار میدهد. تأکید اصلی بر این فرضیه است که نابرابری ساختاری و اقتصادی، منجر به تضعیف اجماع سیاسی و تعلق هویتی میگردد. پژوهش حاضر از نظر روششناسی، ترکیبی از رویکرد توصیفی-تحلیلی (همبستگی) با ابزار پرسشنامه محققساخته است. جامعه آماری شامل ۲۰۰ نمونه در دو گروه کاملاً متضاد اقتصادی (منطقه ۱ به عنوان قشر مرفه و منطقه ۱۸ به عنوان قشر ضعیف تهران) با روش نمونهگیری طبقهای (بر اساس قیمت ملک در سال ۱۳۹۸) انتخاب شدند. متغیرهای مستقل شامل ابعاد شکاف طبقاتی (پایگاه مردمی، تبعیض ساختاری، سرمایه اجتماعی و اعتماد نهادی) و متغیر وابسته، همبستگی ملی تعریف شد. دادهها با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شدند. نتایج تحلیل آماری (با تأیید R2=0.48) نشان داد که شکاف طبقاتی به طور کلی تأثیر معناداری بر کاهش همبستگی ملی دارد. به طور خاص، ابعاد تبعیض ساختاری (β=0.35) و اعتماد نهادی (β=0.25) قویترین اثرات کاهشی را بر احساس همبستگی و تعلق هویتی ایرانیان در دوره مورد بررسی (۱۳۶۸-۱۳۹۸) اعمال کردهاند. این یافتهها تأیید میکند که ظهور نابرابری صرفاً اقتصادی نیست، بلکه در قالب بیعدالتی ادراکشده (تبعیض) و تخریب مشروعیت نظام (اعتماد)، به تضعیف انسجام ملی و تمامیت ارضی منجر میشود. بنابراین، کنترل و کاهش این ابعاد شکاف، حیاتیترین استراتژی برای حفظ هویت ملی در ایران است.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1403/6/26 | پذیرش: 1403/11/7 | انتشار: 1404/4/1