دوره 16، شماره 2 - ( فصلنامه پژوهش های سیاسی جهان اسلام تابستان 1405 )
جلد 16 شماره 2 صفحات 124-103 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ganjian Moghadam A, Rafie H. Mohammed bin Salman and the Personalization of Power: Deviating from Political Norms and Its Regional Implications for Iran (2017–2022). Political Research In Islamic World (Priw) 2026; 16 (2) :103-124
URL: http://priw.ir/article-1-1993-fa.html
URL: http://priw.ir/article-1-1993-fa.html
گنجیان مقدم علیرضا، رفیع حسین. محمد بن‌سلمان و فرایند شخصی‌سازی قدرت: گذار از عرف و سنت سیاسی و بازتاب‌های منطقه‌ای آن برای ایران (۲۰۲۲ -۲۰۱۷). فصلنامه پژوهش‌هاي سياسي جهان اسلام. 1405; 16 (2) :103-124
1- دانشجوی دکتری، گروه روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندان، بابلسر، ایران.
2- دانشیار، گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، داانشگاه مازندران، بابلسر، ایران ،h.rafie@umz.ac.ir
2- دانشیار، گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، داانشگاه مازندران، بابلسر، ایران ،
چکیده: (530 مشاهده)
تحولات سیاسی عربستان سعودی پس از به قدرت رسیدن ملک سلمان و به‌ویژه انتصاب محمد بن‌سلمان به ولایتعهدی در سال ۲۰۱۷، تغییراتی قابل‌توجه در الگوی سنتی توزیع و انتقال قدرت در خاندان آل‌سعود ایجاد کرده است. در این فرایند، انتقال قدرت از الگوی سنتی «برادر به برادر» فاصله گرفته و با تمرکز تدریجی اختیارات سیاسی، امنیتی و اقتصادی در دست ولیعهد، زمینه‌های شخصی‌سازی قدرت در ساختار سیاسی عربستان تقویت شده است. مسئله اصلی پژوهش آن است که شخصی‌سازی قدرت توسط محمد بن‌سلمان و گذار از عرف سنتی انتقال قدرت چگونه بر رفتار منطقه‌ای عربستان و چالش‌های پیش‌روی جمهوری اسلامی ایران تأثیر گذاشته است؟ پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش تبیینی ـ تحلیلی، با بهره‌گیری از چارچوب نظری نئوپاتریمونیالیسم و تأکید بر سازوکارهای کلاینتالیستی، این فرایند را در فاصله سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۲ بررسی می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تمرکز قدرت در شخص ولیعهد و تضعیف تدریجی سازوکارهای سنتی مشارکت و اجماع درون‌خاندانی، زمینه افزایش نقش محاسبات شخصی در سیاست‌گذاری داخلی و خارجی عربستان را فراهم کرده است. این تحول در عرصه منطقه‌ای، با افزایش مداخله‌گری عربستان در جنگ یمن، تشدید رقابت با ایران، گسترش همکاری‌های امنیتی و نظامی با ایالات متحده، مشارکت در طرح‌های ژئواکونومیک منطقه‌ای و تقویت روندهای مرتبط با عادی‌سازی روابط با اسرائیل همراه بوده است. بر این اساس، پژوهش استدلال می‌کند که گذار از الگوی سنتی انتقال قدرت و شخصی‌شدن ساختار تصمیم‌گیری، در تعامل با مناسبات کلاینتالیستی خارجی، یکی از عوامل مؤثر در تغییر رفتار منطقه‌ای عربستان و تشدید رقابت ژئوپلیتیکی آن با ایران در دوره مورد مطالعه بوده است.
واژه‌های کلیدی: محمد بن‌سلمان، شخصی‌سازی قدرت، نئوپاتریمونیالیسم، کلاینتالیسم، عربستان سعودی، ایران.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
